Tchad Ma Culture

Jami’o’i da cibiyoyin Cadi

Liste sourcée pour la classe : les 10 universités d’État, 6 instituts nationaux et 4 écoles normales du ministère, puis les établissements privés que nous pouvons nommer, distingués selon que des diplômes CAMES sont documentés ou non. Le CAMES reconnaît des diplômes, pas un tampon sur toute l’université. Le ministère a annoncé 75 privés en octobre 2026 ; cette page n’en recense pas la liste complète. Ce n’est pas un palmarès CAMES fermé.

Fassara daga Faransanci da taimakon na’ura; har yanzu mai magana da harshen bai duba ta ba. Rubutun Faransanci shi ne tushe.

Deux choses distinctes. Le ministère de l’Enseignement supérieur (MESRSFP) habilite les établissements publics (universités d’État, instituts nationaux, écoles normales) et encadre le privé (décret n° 208 du 15 juillet 2011). Le CAMES, dont le Tchad est membre depuis 1968, reconnaît des diplômes (répertoire) et grade les enseignants-chercheurs (CCI, agrégation). Ce n’est pas un tampon « université agréée CAMES » sur tout l’établissement.

Jami’o’in gwamnati

Ma’aikatar ta ƙirga goma, a larduna da dama. An duba teburin a Oktoba 2026; adadin ɗaliban da aka wallafa ba su da shekarar ƙididdiga.

  • Jami’ar gwamnatiUniversité de N’DjaménaGajeren suna / wani suna · ex-Université du TchadLardi · N’DjaménaJami’ar gwamnati mafi tsufa: doka mai lamba 26/PR/71 ta 27 ga Disamba 1971 (Université du Tchad), an sake mata suna ta dokar n° 006/PR/94 ta 17 ga Janairu 1994. CAMES ta gabatar da ita a matsayin IESR. Adadin ɗalibai a teburin ma’aikatar: 34 847.MESRSFP, Universités d’État · CAMES, À la découverte de nos IESR : Université de N’Djaména
  • Jami’ar gwamnatiUniversité Roi FayçalLardi · N’DjaménaJami’ar gwamnati a N’Djaména. Adadin ɗalibai a teburin: 13 970.MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité de SarhLardi · Moyen-ChariJami’ar gwamnati a Sarh. Adadin ɗalibai a teburin: 5 808.MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité de MoundouLardi · Logone OccidentalJami’ar gwamnati a Moundou. Adadin ɗalibai a teburin: 9 412.MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité Polytechnique de MongoGajeren suna / wani suna · UPMLardi · GuéraJami’ar gwamnati a Mongo. Adadin ɗalibai a teburin: 1 351.MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité Adam Barka d’AbéchéGajeren suna / wani suna · UNABALardi · OuaddaïJami’ar gwamnati a Abéché. Adadin ɗalibai a teburin: 7 143.MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité Virtuelle du TchadGajeren suna / wani suna · UVT ; parfois « Université numérique du Tchad »Lardi · N’DjaménaJami’ar gwamnati a N’Djaména. Adadin ɗalibai a teburin: 537 (ba a nuna mace ko ɗaya ba).MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité de DobaLardi · Logone OrientalJami’ar gwamnati a Doba. Adadin ɗalibai a teburin: 6 325.MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité des Sciences et des Technologies d’AtiGajeren suna / wani suna · USTALardi · BathaJami’ar gwamnati a Ati. Adadin ɗalibai a teburin: 1 184.MESRSFP, Universités d’État
  • Jami’ar gwamnatiUniversité de PalaLardi · Mayo-Kebbi OuestJami’ar gwamnati a Pala. Adadin ɗalibai a teburin: 2 427.MESRSFP, Universités d’État

Cibiyoyin ƙasa

Manyan cibiyoyin fasaha shida a teburin ma’aikatar. An rubuta sunayen kamar yadda suke a can.

  • Cibiyar ƙasaInstitut National Supérieur des Sciences et Techniques d’AbéchéGajeren suna / wani suna · INSTA (ex-IUSTA)Lardi · OuaddaïCibiyar ƙasa a Abéché. Adadin ɗalibai a teburin: 2 206.MESRSFP, Instituts
  • Cibiyar ƙasaInstitut National Supérieur des Sciences Agronomique et des Technologies Agro-alimentaires de LaïGajeren suna / wani suna · INSATALLardi · TandjiléCibiyar ƙasa a Laï. An rubuta « Agronomique » (tilo) kamar yadda yake a teburin ma’aikatar. Adadin ɗalibai: 1 012.MESRSFP, Instituts
  • Cibiyar ƙasaInstitut National Supérieur des Arts et Métiers de BiltineLardi · Wadi-FiraCibiyar ƙasa a Biltine. Adadin ɗalibai a teburin: 264.MESRSFP, Instituts
  • Cibiyar ƙasaInstitut National Supérieur du Sahara et du Sahel d’IribaLardi · Wadi-FiraCibiyar ƙasa a Iriba. Adadin ɗalibai a teburin: 151.MESRSFP, Instituts
  • Cibiyar ƙasaInstitut National Supérieur de Pétrole de MaoLardi · KanemCibiyar ƙasa a Mao. Adadin ɗalibai a teburin: 246.MESRSFP, Instituts
  • Cibiyar ƙasaInstitut National Supérieur Polytechnique d’Élevage de MoussoroLardi · Bahr-El-GazelCibiyar ƙasa a Moussoro. Adadin ɗalibai a teburin: 504.MESRSFP, Instituts

Makarantun horar da malamai na sama

Manyan makarantu huɗu don horar da malaman ƙananan da manyan sakandare, a cewar teburin « Les Grandes Écoles ».

  • Kwalejin horar da malamaiÉcole Normale Supérieure de N’DjaménaLardi · N’DjaménaBabbar makaranta (grande école). Adadin ɗalibai a teburin: 3 266.MESRSFP, Les Grandes Écoles
  • Kwalejin horar da malamaiÉcole Normale Supérieure de BongorLardi · Mayo-Kebbi EstBabbar makaranta (grande école). Adadin ɗalibai a teburin: 2 425.MESRSFP, Les Grandes Écoles
  • Kwalejin horar da malamaiÉcole Normale Supérieure d’AbéchéLardi · OuaddaïBabbar makaranta (grande école). Adadin ɗalibai a teburin: 1 500.MESRSFP, Les Grandes Écoles
  • Kwalejin horar da malamaiÉcole Normale Supérieure de SarhGajeren suna / wani suna · parfois ENSETS sur le site ministérielLardi · Moyen-ChariSunan a teburin ma’aikatar: École Normale Supérieure de Sarh. Rubutun ƙarƙashin hoto a shafin guda ya ce « ENSETS ». Adadin ɗalibai: 572.MESRSFP, Les Grandes Écoles

Abin da CAMES ke amincewa

Cibiyoyi masu zaman kansu da aka sani

Les établissements privés ne figurent pas sur les tableaux d’État. Le ministre a annoncé 63 établissements privés reconnus le 15 mai 2026 devant l’Assemblée (décret n° 208 du 15 juillet 2011 ; CNESP ; environ 27 362 étudiants en 2024-2025, près de 30 % des effectifs nationaux), puis 75 le 1er octobre 2026 (46 à N’Djaména, 29 en provinces). Cette page nomme ceux que nous pouvons sourcer. Ce n’est pas la liste des 75. Un agrément ministériel n’est pas une reconnaissance CAMES des diplômes.

Takardun CAMES da aka tabbatar

Le CAMES reconnaît des diplômes, pas l’université entière. Pour le privé tchadien, un cas documenté par la presse nomme les filières : huit licences de HEC-Tchad en 2023. D’autres établissements disent « LMD/CAMES » ou une visite d’experts : ce n’est pas repris ici comme une ligne du répertoire.

  • Privé · diplômes CAMESUniversité HEC-TchadGajeren suna / wani suna · UHT ; Hautes Études économiques, Comptables et de la CommunicationLardi · N’DjaménaUniversité privée à Diguel (8e arrondissement). Institut depuis 2004, université le 27 novembre 2018 (Tchadinfos). En 2023, le CAMES a approuvé huit licences Bac+3, listées ci-dessous. Ce n’est pas un agrément de tout l’établissement.Licence en logistique-transport et transit · Licence en gestion des ressources humaines · Licence en sociologie de développement · Licence en communication de l’entreprise · Licence professionnelle en administration générale des affaires · Licence en comptabilité et finances · Licence professionnelle en banque-assurances et finances · Licence professionnelle en gestion et organisation de l’entrepriseTchadinfos (24/08/2023), le CAMES approuve huit filières de l’Université HEC-Tchad

An san su, takardun CAMES ba a tabbatar ba

Établissements privés nommés par un arrêté, une page Wikipédia, la presse ou un annuaire d’acteurs (Curiexplore). Leur agrément ministériel, s’il est cité, n’équivaut pas à une reconnaissance CAMES des diplômes. Les affirmations institutionnelles « conformes CAMES » restent hors du premier groupe tant que le répertoire n’est pas recoupé filière par filière.

Ɗan gajeren gwaji

Zaɓi amsar: gyaran da asalinsa sun bayyana nan da nan.

Tambaya 1 cikin 3

Jami’o’in gwamnati nawa ne ma’aikatar ilimi mai zurfi ta lissafa?

Tushen bayanai

Sabuntawa ta ƙarshe :